Aan de deelnemers en de organisatoren

Ter gelegenheid van de herdenking "Never again…"
bij de 60ste verjaardag van het einde van de Tweede Wereldoorlog

Broeders en zusters!

In 2005 herdenkt de Russische Orthodoxe Kerk, samen met de geestelijke
leiders van haar volkeren, de 60ste Verjaardag van de overwinning in de
Grote Patriottische Oorlog - zo wordt de laatste wereldoorlog volgens onze
tradities genoemd.

Voor iedereen die een deel uitmaakt van de Russische Kerk is 9 mei
1945 heilig, want volgens het woord van het Evangelie "is er geen andere
liefde dan diegene welke zijn hart geeft voor zijn vrienden" (IN.15.13).
In de landen van de voormalige USSR zal men maar moeilijk een gezin kunnen
vinden dat geen verlies heeft geleden tijdens deze oorlog. Miljoenen vaders,
moeders en grootouders hebben hun leven gegeven voor de bevrijding van het
Vaderland van de vreemde veroveraars. Herinneringen aan deze dagen worden
mondelings doorgegeven als familiestukken van onschatbare waarde. Er zijn,
God zij dank, nog veteranen in leven die persoonlijk kunnen vertellen over
wat zij hebben meegemaakt, en die aan de jongere generatie kunnen doorgeven
wat men niet mag vergeten, sterker nog - wat zich niet mag herhalen.

Ons volk heeft niet enkel de meest bloedigste oorlog van de geschiedenis
doorstaan en overwonnen. Het heeft met zijn bloed en zweet de overwinning
op het nazisme en het fascisme over heel Europa mogelijk gemaakt. Wij kunnen
zonder overdrijving zeggen dat geen enkel ander volk zo heeft geleden voor
de bevrijding van de Europese landen van het Hitler-regime, van zijn goddeloze
ideologie vol haat.

Zonder twijfel was de communistische ideologie in vele aspecten niet beter.
Men kan geen eerlijke verantwoording vinden voor het totalitarisme in Rusland
en in vele andere landen. Maar ik ben ervan overtuigd dat de volkeren van
ons land, mensen van verschillende nationaliteiten, verschillende
geloofsovertuigingen en meningen, waaronder orthodoxen, moslims, joden,
boeddhisten en niet-gelovigen, niet zo zeer vochten voor de ideologie van
het communisme en voor Stalin, als wel voor hun land, hun Vaderland, hun
geloof, vrijheid en de toekomst van hun kinderen.

Om dit beter te kunnen verklaren, sta ik mij toe om u er aan te herinneren
dat juist de Russische Orthodoxe Kerk, in de persoon van de Metropoliet van
Moskou Sergej, zich als eerste tot de bevolking heeft gewend met de oproep
om het Vaderland te verdedigen, toen de Duitse bezetters onze buitenlandse
grenzen overstaken en de politieke leiders van ons land verlamd waren.
De onderdrukte en leeggebloede Kerk heeft middelen gevonden om het leger
te ondersteunen en deel te nemen aan de hulpverlening aan gewonden en zieken.
De Kerk was in haar gebeden, woorden en daden ??n met de bevolking en deelde
in haar moeilijkheden en verliezen. Er waren veel gevallen van massale
toetreding tot de kerk gedurende de oorlogsjaren.

Dezer dagen vieren wij het Feest van de Overwinning. Dit is voor ons niet
alleen de tijd om de soldaten en de beschermers van het achterland te eren,
maar ook de tijd voor een gebed speciaal ter nagedachtenis van allen die
gevallen zijn op het veld van de eer, gemarteld werden in de nazistische
concentratiekampen en de sombere oorlogstijd niet te boven kwamen.

Als herinnering hieraan wil ik het initiatief begroeten van deze
fototentoonstelling, gewijd aan het beleg van Leningrad (1941-1943),
die wordt vertoond in Antwerpen (een zusterstad van Leningrad, thans
opnieuw Sint-Petersburg) en in andere steden van West-Europa.

Als inwoner van Leningrad koester ik in het bijzonder de herinnering a
an de slachtoffers van de 900 dagen durende blokkade. Wat de mensen in
die periode hebben doorgemaakt: massadood door uithongering, temperaturen
van min 40°, voortdurende bombardementen en beschietingen, de angst in de
ogen van de kinderen, het verlies van ongeveer 1 miljoen inwoners: daar
zijn geen woorden voor. Ik denk dat de foto's van de blokkade meer kunnen
vertellen over de omvang van deze tragedie en zullen helpen om de
geschiedenis te evalueren en ons meer te leren van de vastberadenheid
en de onwankelbaarheid van de ziel.

Wij buigen het hoofd in dankbaarheid voor en ter nagedachtenis aan de
overledenen. Wij gedenken hen in onze gebeden.

De Voorzitter
van de Dienst voor Internationale Kerkelijke Betrekkingen
van het Patriarchaat van Moskou
Metropoliet van Smolensk en Kaliningrad + Kirill